In de Naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, Eén God, Amen.

Gelukkig Nieuwjaar en een zalig Kerstfeest.

Ik ben verheugd u deze Kerstboodschap voor het nieuwe jaar 2026 te mogen sturen. Allereerst wil ik u allen feliciteren met het glorieuze Kerstfeest. Ik feliciteer ieder van u en al onze Koptische kerken over de hele wereld; alle Koptische bisdommen op elk continent, in Afrika en Azië, in Europa, in Noord- en Zuid-Amerika, en ook in Australië; ieder gezin, iedere jongere, iedere diaken en iedere vader: de priesters, de metropolieten en de bisschoppen.

Elk jaar staan wij stil bij het glorieuze Kerstfeest. Het geven van geschenken behoort tot de bekendste menselijke ervaringen. Juist de gebeurtenissen rond de geboorte van onze Heer Jezus Christus en Zijn Vleeswording in Bethlehem geven ons een nieuw inzicht in de betekenis van een geschenk. Een geschenk is een menselijke en sociale daad, herkenbaar voor alle mensen. Geschenken kennen variëren: zij kunnen materieel of moreel zijn, tastbaar of verbaal, zoals poëzie, lof enzovoort. In het Kerstverhaal zien wij drie soorten geschenken: het geschenk van vreugde, het geschenk van bedekking en het geschenk van liefde. Deze drie geschenken zien wij duidelijk terug in de verschillende gebeurtenissen van het Kerstfeest.

Wat betreft het geschenk van vreugde zien wij allereerst de ster, waarvan sommige Kerkvaders zeiden dat het geen gewone astronomische ster was, maar eerder “een engel”, zoals de heilige Johannes Chrysostomos het uitdrukte. De ster was een teken aan de hemel (Matteüs 2:2). Het was een geschenk niet alleen voor afzonderlijke personen, maar voor hele volken—de volken waaruit de Wijzen kwamen, geleerden die zich bezighielden met astronomie, de berekening van de sterren en het vaststellen van de dagen. De ster was een leidende en begeleidende ster, die met de Wijzen meebewoog totdat zij tot stilstand kwam boven de kribbe in Bethlehem. Zij was een geschenk uit de hemel, een geschenk van vreugde.

Ik wil dat u zich samen met mij voorstelt hoe de Wijzen onderweg waren, terwijl zij de ster aandachtig beschouwden. In die tijd waren de wegen uiteraard zeer beperkt, aangezien er geen navigatie bestond, geen verharde wegen, geen vliegtuigen, geen auto’s etc. Deze ster stond daarom centraal; en een geschenk uit de hemel voor deze Wijzen — niet alleen voor henzelf, maar voor heel hun volk.

Onder de geschenken van vreugde die de hemel schonk in het Kerstverhaal, waren ook de engelen. Vanuit hun vreugde verheugden zij zich en zongen zij een tijdloze lofzang, die wij tot op vandaag in de liturgie bidden en gedenken. Telkens wanneer wij Kerst vieren, herinneren wij ons deze lofzang als een geschenk: „Ere zij God in de hemel, vrede op aarde, en in de mensen een welbehagen” (Lukas 2:14). Dit is een geschenk. Dit is niet zomaar een vers of een lied, maar wat wij in huidige termen een routekaart zouden noemen. De mens is geroepen om God te verheerlijken, vrede op aarde te verspreiden en een bron van vreugde te zijn voor allen om hem heen. Dit is een geschenk van vreugde, gebracht door de engelen die met grote blijdschap zongen.

Een ander geschenk van vreugde was de engel die straalde in de duisternis van de nacht en de herders verlichtte. Hij begon hun te vertellen over de geboorte van onze Heer Jezus Christus. In die tijd waren er uiteraard geen radio’s, geen televisie, geen sociale media — niets van dat alles. Toch was deze engel de vreugdevolle boodschapper, die een boodschap van blijdschap bracht: „Heden is voor u in de stad van David de Zaligmaker geboren” (Lukas 2:11). Het was een boodschap van vreugde voor mensen die de hele nacht waakten in het open veld. Dit alles zijn geschenken van vreugde die de hemel ons heeft geschonken.

Het tweede type geschenken zijn die van bescherming. Het woord bescherming is een krachtig, menselijk woord en een deugd. In ons gebed zeggen wij telkens opnieuw: “Wij danken U, Heer, want U hebt ons beschermd,” waarmee wij verwijzen naar de goddelijke bescherming. Het is een zeer grote deugd in het leven van een mens. Gezegend is degene die zijn broer of zus beschermt, evenals anderen in zijn huis, gemeenschap, dienst, kerk en land. Bescherming is een genade en een geschenk dat de hemel ons heeft geschonken.

Waar zien wij deze bescherming? De eerste plaats waar wij haar ontmoeten, is in de kribbe. Stel u de heilige Jozef de timmerman, voor, op gevorderde leeftijd, een oude man, samen met de jonge Maagd Maria, zwanger en in de laatste dagen van haar zwangerschap. Zij konden geen plaats vinden waar zij het Kind kon baren. Zij gingen naar vele plaatsen, zij kwamen in Bethlehem en trokken langs alle huizen, maar er was geen plaats. Maar er was de eigenaar van de kribbe, en de kribbe zelf werd een geschenk van bescherming voor deze vrouw die op het punt stond te bevallen. De kribbe beschermde de geboorte van onze Moeder, de Maagd, en werd een schuilplaats voor het kleine Kind. Zij bood bescherming aan dit kleine gezin, bestaande uit de heilige Jozef de timmerman, de bewaker van het mysterie van de Vleeswording, en aan deze jonge vrouw in barensnood, jong van leeftijd en uitgeput, in een tijd waarin medische zorg zoals wij die vandaag kennen nog niet bestond. Dit alles gebeurde terwijl zij zich ver van haar huis bevonden, maar de kribbe gaf hun bescherming. Niet alleen dat, ook de nacht was een bescherming — juist de nacht waarin onze Heer Jezus Christus werd geboren, een stille nacht. Deze stilte en de duisternis boden bescherming en maakten het mogelijk dat alles duidelijk zichtbaar werd, vooral het licht dat uit de hemel werd gezonden, zowel door de engelen als door de engel die het nieuws aan de herders verkondigde.

Ook als onderdeel van deze bescherming is er een prachtig detail: toen de Maagd Maria in de kribbe beviel, waren er doeken om het pasgeboren Kind in te wikkelen (Lukas 2:12). Waar kwamen deze vandaan? Misschien werden zij gegeven door de eigenaar van de kribbe, of misschien had onze Moeder, de Maagd, ze bij zich. Dat is hier niet de kern, maar deze doeken boden eveneens bescherming. Dit kleine Kind werd bedekt en beschermd, geboren in de kou van de nacht en het koele weer van die tijd. Laten wij niet vergeten dat bescherming van grote waarde is en een belangrijke deugd vormt.

Het derde geschenk dat de hemel ons heeft gegeven, is een menselijk geschenk: het geschenk van liefde. Ik noemde het geschenk van vreugde, het geschenk van bescherming en het geschenk van liefde. Het geschenk van liefde kent, zoals wij allen weten, vele vormen en komt tot uitdrukking in de verschillende manieren waarop geschenken worden gegeven. Het eerste geschenk van liefde dat de hemel ons schonk, is onze Moeder, de Maagd Maria — de uitverkorene, de schone duif en de trots van ons geslacht. Zij, die door God werd uitgekozen om het middel te zijn voor de Vleeswording van de Zoon van God, onze Heer Jezus Christus, werd een geschenk onder de mensheid. Daarom noemen wij haar de trots van ons geslacht. Ook spreken wij over haar schoot, die de Heer Jezus Christus droeg, als over de goddelijke werkplaats waardoor Christus mens werd en waarin de godheid zich verenigde met de mensheid.

Tot de geschenken van liefde behoren ook de gaven die door de Wijzen werden aangeboden. Zij waren rijke, geleerde filosofen. Toen de Wijzen de Koning kwamen bezoeken, de Koning van de Joden, brachten zij geschenken met zich mee. Zij boden geschenken aan die voor de Joodse samenleving wellicht ongewoon waren: goud, wierook en mirre (Mattheüs 2:11). Deze geschenken, in hun geheel, waren een uitdrukking van de liefde die deze mannen hadden voor dit kleine Kind. Het goud duidt op een grote Koning, de wierook op een grote Priester, en de mirre op Hem Die zou lijden, de Drager van het kruis, de Grote. Maar de geschenken kwamen niet alleen van de Wijzen, ook de herders die de wacht hielden in het open veld brachten hun geschenken. “De wacht houden” betekent ’s nachts in de woestijn zitten, wakker blijven om hun kudden te beschermen. Deze herders waren vervuld van lofprijzing, en hun lof was een geschenk dat de liefde vanuit hun harten uitte.

Tot slot is de geboorte van onze Heer Jezus Christus een menselijke boodschap die ons een sociaal principe aanreikt om naar te leven: het uitwisselen van geschenken. Bij vele gelegenheden kies je een geschenk om te geven aan iemand van wie je houdt. Een geschenk wordt bepaald door zowel degene die het geeft als degene die het ontvangt. Het geschenk moet nuttig, waardevol en mooi zijn. Het hoeft niet duur te zijn, maar wel betekenisvol. Vaak kan juist een eenvoudig geschenk het meest spreken. Een van de mooie geschenken die wij elkaar geven, vooral aan onze jonge zonen en dochters, is de Heilige Bijbel in zijn vele vormen: met kleurrijke afbeeldingen, in grote letterdruk, in audio- of digitale vorm waarmee zij de Bijbel kunnen gebruiken, bekijken en zich verdiepen in de wereld van de Schrift. Het geschenk van de Bijbel is een zeer waardevol en nuttig geschenk; dit is slechts een klein voorbeeld. Maar de boodschap van Kerst die ik u op dit glorieuze feest wil meegeven, is dit: het ware geschenk is datgene wat vreugde uitdrukt, bescherming schenkt en liefde openbaart.

Ik feliciteer u, geliefden, en al onze kerken, alle Koptisch-Orthodoxe bisdommen, en ik breng u grote liefde over uit het hart van Egypte, uit Caïro, vanuit de Kathedraal van de heilige Marcus in Abbassia, waar de relieken van de heilige Marcus de Apostel bewaard liggen. Ik feliciteer u allen en wens u in dit nieuwe jaar alle goeds toe: alle vrede, alle gezondheid, alle vreugde, alle bescherming en alle liefde. Mijn groeten gaan uit naar iedereen, jong en oud, en naar alle Koptische bisdommen over de hele wereld, naar de geliefde vaders en naar alle dienaren en dienaressen in elke kerk en elk bisdom. Moge God met u zijn.

Gelukkig Nieuwjaar en een zalig Kerstfeest.

This page is also available in: English العربية Français Italiano Deutsch Ελληνικα Español